Szkolenie okresowe BHP to obowiązkowy element systemu bezpieczeństwa pracy w każdej firmie. Jego celem jest aktualizacja i utrwalenie wiedzy pracowników na temat zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zapoznanie z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi, które mogą wpływać na bezpieczeństwo w miejscu pracy.
Celem artykułu jest przedstawienie, kto podlega szkoleniu okresowemu BHP, jak często należy je przeprowadzać, kto może je realizować oraz w jaki sposób powinno być udokumentowane.
Czy wiesz, że…
✅ szkolenie okresowe BHP musi być powtarzane regularnie przez wszystkich pracowników,
✅ może być prowadzone w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego,
✅ odbywa się w czasie pracy i na koszt pracodawcy,
✅ jego brak może skutkować karą finansową do 30 000 zł,
✅ nawet pracodawca i kadra kierownicza również muszą odbywać szkolenia okresowe?
Czym jest szkolenie okresowe BHP?
Szkolenie okresowe BHP to forma kształcenia mająca na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy z zakresu przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Szkolenia te pozwalają pracownikom nabywać nowe umiejętności, wynikające z postępu technologicznego, zmian w organizacji pracy czy w przepisach prawa.
Zgodnie z art. 237³ § 2 Kodeksu pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom przeszkolenie w zakresie BHP przed dopuszczeniem ich do pracy, a następnie prowadzić szkolenia okresowe.
Kto musi odbywać szkolenie okresowe BHP?
Szkoleniem okresowym są objęci:
- pracodawcy i osoby kierujące pracownikami (kierownicy, mistrzowie, brygadziści),
- pracownicy na stanowiskach robotniczych,
- pracownicy inżynieryjno-techniczni (projektanci, konstruktorzy, technolodzy),
- pracownicy służby BHP i inne osoby wykonujące jej zadania,
- pracownicy administracyjno-biurowi – jeśli rodzaj działalności pracodawcy wiąże się z kategorią ryzyka wyższą niż trzecia,
- inne osoby, których praca wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe, uciążliwe lub niebezpieczne.
Kiedy należy przeprowadzić pierwsze szkolenie okresowe?
Pierwsze szkolenie okresowe należy zorganizować w następujących terminach:
- do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy – dla pracodawców oraz osób kierujących pracownikami,
- do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy – dla pozostałych grup zawodowych.
Z obowiązku pierwszego szkolenia okresowego można zwolnić osoby, które:
- posiadają aktualne zaświadczenie o odbyciu szkolenia u innego pracodawcy,
- odbyły w wymaganym terminie inne szkolenie zawodowe o zakresie tematycznym zgodnym z programem szkolenia okresowego.
Jak często należy przeprowadzać szkolenie okresowe BHP?
Częstotliwość szkoleń okresowych określa rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP:
| Grupa pracowników | Minimalna częstotliwość szkolenia |
| Pracownicy wykonujący prace szczególnie niebezpieczne | co 1 rok |
| Pracownicy na stanowiskach robotniczych | co 3 lata |
| Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami | co 5 lat |
| Pracownicy inżynieryjno-techniczni, służba BHP, osoby narażone na czynniki szkodliwe | co 5 lat |
| Pracownicy administracyjno-biurowi | co 6 lat (jeśli nie są zwolnieni z obowiązku szkolenia) |
Kto może prowadzić szkolenie okresowe BHP?
Szkolenie okresowe może być prowadzone przez:
- pracodawcę – jeśli posiada odpowiednie kwalifikacje i odbył szkolenie dla pracodawców wykonujących zadania służby BHP,
- jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie BHP, takie jak:
- placówki kształcenia ustawicznego,
- szkoły ponadpodstawowe,
- stowarzyszenia zajmujące się bezpieczeństwem pracy,
- przedsiębiorcy prowadzący działalność edukacyjną w tym zakresie.
W jakiej formie odbywa się szkolenie okresowe?
Szkolenie okresowe może przyjąć formę:
- kursu – trwa co najmniej 15 godzin lekcyjnych i obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne,
- seminarium – minimum 5 godzin lekcyjnych,
- samokształcenia kierowanego – realizowanego z wykorzystaniem materiałów przekazanych przez organizatora, np. online, z zapewnieniem konsultacji,
- instruktażu – w przypadku pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych (nie krócej niż 2 godziny lekcyjne).
Jak udokumentować odbycie szkolenia okresowego?
Szkolenie okresowe kończy się egzaminem przeprowadzanym przez komisję powołaną przez organizatora szkolenia.
Po jego pozytywnym zaliczeniu uczestnik otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu szkolenia BHP, sporządzone według wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r.
Odpis zaświadczenia przechowuje się w części B akt osobowych pracownika.
Kiedy szkolenie okresowe BHP nie jest wymagane?
Zgodnie z art. 237³ § 22 Kodeksu pracy, szkolenie okresowe nie jest wymagane dla pracowników administracyjno-biurowych, jeśli działalność pracodawcy mieści się w grupie o kategorii ryzyka nie wyższej niż trzecia, a ocena ryzyka zawodowego nie wskazuje konieczności przeprowadzenia takiego szkolenia.
W przypadku zmiany kategorii ryzyka na wyższą – pracodawca ma 6 miesięcy na zorganizowanie szkolenia okresowego.
Czy szkolenie okresowe BHP może odbyć się poza godzinami pracy?
Nie. Zgodnie z art. 237³ § 3 Kodeksu pracy, wszystkie szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Udział w szkoleniu po godzinach pracy należy traktować jako pracę w godzinach nadliczbowych.
Dlaczego szkolenie okresowe BHP jest tak ważne?
Regularne szkolenia okresowe zwiększają świadomość pracowników, ograniczają ryzyko wypadków i chorób zawodowych oraz wspierają kulturę bezpieczeństwa w firmie.
Brak aktualnych szkoleń może skutkować nie tylko karą finansową dla pracodawcy, ale także odpowiedzialnością prawną w przypadku wypadku przy pracy.
Podsumowanie
Szkolenie okresowe BHP to obowiązek każdego pracodawcy i pracownika.
Jego celem jest utrwalanie wiedzy, rozwijanie umiejętności bezpiecznego wykonywania pracy oraz zapobieganie wypadkom i chorobom zawodowym.
Regularne szkolenia BHP to nie tylko wymóg prawny, ale także inwestycja w bezpieczeństwo i zdrowie całego zespołu.